sabz.jpg

مرودشت مهد تمدن کهن ایران زمین »

 
مرودشت مهد تمدن کهن پارس ، مظهرآبادانی و شکوه فارس
                                                 مرودشت یادگار فرهنگ و هنر باستان، سرزمین باشکوه بهاران
                                                                                  مرودشت مزرعه خوشه های طلایی و بازار تجارت جهانی
تاریخچه شکل گیری شهر مرودشت:
همزمان با آغاز به­کار احداث کارخانه قند در سال 1312، نطفه­ی آغازین شهر امروزی مرودشت منعقد و صدای سوت افتتاح کارخانه در سال 1314 بسان گریهنوزاد در بدو تولد، تولد شهر مرودشت را نوید داد. تا سال 1329 فقط کارکنان کارخانهقند در منازل سازمانی و تعدادی ازفروشندگان تجهیزات موردنیاز کشاورزی سکونتداشتند که خیابان منتهی به روستای عمرو آباد در فاصله 5/1کیلومتری غرب کارخانهاحداث گردید و به خیابان عمرو آباد شهرت گرفت. شهرداری خودگردان در سال 1332توسط انجمنشهر تأسیس و با رشد سریع چند خیابان کوچک اطراف، شهرداری رسمی در سال 1352با هدفرسیدگی به وضعیت تخت جمشید تا پل خان جهت برگزاری جشن­های 2500 ساله شاهی استقرار و بخشدار زرقان به­عنوان اولین شهردار رسمی مرودشت شروع به­کار نمود. هجوم کشاورزان مهاجر و همچنین سکونت سریع عشایر در آن سال­ها، رشد مرودشت را سرعتی دوصد چندان بخشید و درچشم برهم زدنی وسعت گرفت. احداث سد درودزن در فاصله 45 کیلومتری جنوب غرب وکارخانه پتروشیمی در فاصله 5 کیلومتری جنوب غرب کارخانه(مرودشت) و همچنین آثارمیراث جهانی تخت جمشید، همه و همه باعث شد تا بسیاری از مردم که از نبود امکانات رفاهی آن زمان دررنج بودند، در این شهر نوپا منزل گزینند. وسعت قابل توجه و پتانسیل­های بالقوه و بالفعل منحصر به­فرد منطقه، باعث شد تا در سال 1357 و همزمان باپیروزی انقلاب اسلامی، شهر مرودشت به­عنوان شهرستان مستقل جای خود را در تقسیمات کشوری تثبیتنماید.
مرودشت از شهرهای شمالی استان فارس، با ارتفاع 1620 کیلومتر از سطح دریا و مساحت 4649 کیلومتر مربع ، جمعیتی حدود 400 هزار نفر را داراست. این سرزمین به لحاظ موقعیت جغرافیایی ممتاز و آب و هوای معتدل و برخورداری از آب فراوان و خاک مناسب از دیر باز مورد توجه بوده وبه دلیل ویژگی های طبیعی و سوق الجیشی، به سرعت گسترش یافته و اکنون دومین شهر استان فارس محسوب وبا توجه به موقعیت تجاری ایده آل و شرایط زندگی مناسب درحال رشد روز افزون است.
شهرستان مرودشت شامل 4 بخش کامفیروز با مساحت 994 کیلومتر مربع و 36 هزار نفر جمعیت، بخش سیدان با مساحت 821 کیلومتر مربع و 30 هزار نفر جمعیت، بخش درودزن با مساحت 1025 کیلومتر مربع با وجود تأسیسات عظیم سد درودزن با آب و هوایی معتدل و زمینهای حاصل خیز و بخش مرکزی می باشد.
پیشینه تاریخی مرودشت:
پیشینه تاریخی ایندیار به هزاره پنجم قبل از میلاد مسیح می رسد. تحقیقات نشان می دهد که این منطقه از ماقبل تاریخ تاکنون مسکونی بوده است. دشت وسیع مرودشت عمری به طول عمر تاریخ شناخته شده ایران دارد و بارهاشاهد دگرگونی و تحولات بسیاری بوده است. با تاسیس کارخانه قند مرودشت در سال 1314 هجری شمسی به تدریجبر جمعیت و آبادانی آن افزودهشدهاست. وجود تعدادی از بناها و آثار تاریخی ایران در شهر مرودشت، این شهر به مهد فرهنگ وتمدن ایران زمین، گنجینه اسرار تاریخی، طلایه دار بزرگترین امپراتوری جهان باستان سرزمین اهورایی ایرانیان و نگهبانعظیم میراث گذشتگان، درآمده است.
مرودشت یکی از باستانی‌ترین مناطق ‌ایران است که با پیشینه‌ی کهن خود در طول تاریخ توجه بسیاری ‌از باستان‌شناسان و دوست‌داران فرهنگ و تمدن ایرانی را به خود معطوف داشته است. مجموعه آثار به جای مانده ماقبل تاریخ و آثار اعجاب برانگیز تاریخی بیان‌گر این مطلب است که این شهرستان با اهمیتی ویژه، همواره مورد توجه بوده است. مجموعه کاخ های تخت جمشید که شاهکار مدیریت باستانی و حاصل تلاش دستان آفرینش­گر معماران چیره دست  دوره­های باستانی ایران بوده و از شهرتی هم‌سان با دیوارعظیم چین و اهرام ثلاثه مصر برخورداراست، مهم­ترین مکان دیدنی شهرستان مرودشت را تشکیل می دهند. عظمت منحصر به فرد این بنا، به تنهایی گویای تاریخ شکوهمند تمدن ایران است و این درحالی است که این مجموعه تنها یکی، ولی مهم‌ترین اثر از بناهای تاریخی کشور ایران و استان فارس است. شهرهای قدیمی‌ به همراه نقش ها و کتیبه‌های باستانی و کاخ های پادشاهان هخامنشی و چندین اثر تاریخی و قدیمی دیگر، از جمله جاذبه­های مهم شهرستان مرودشت به شمار می آیند. مجموعه کاخ های‌تخت‌جمشید، کاخ صدستون، کاخ داریوش، سنگ نبشته پهلوی، تخت گوهر یا تخت رستم، نقش رجب، آرامگاه اردشیر دوم و سوم، شهر قدیمی استخر (تخت طاووس)، قلعه استخر، برج زندان سلیمان، پل بند امیر و پل خان از جمله مهم‌ترین آثار تاریخی این شهرستان به شمار می روند.
وجود 150 اثر گرانبهای باستانی و تاریخی در این شهر، به خصوص آثار برجای مانده­ی  تخت جمشید، نقش رستم، نقش رجب و پاسارگاد که جزء آثار ثبت شده جهانی هستند و دیگر  آثار باستانی موجود که هرکدام به نوبه­ی خود منحصربه فرد هستند، باعث شده تا مرودشت گردشگاهی مناسب و زیبا برای مردم و جایگاه ویژه­ای برای جذب توریست از اقصی نقاط دنیا که با این آثار به خوبی آشنایند وخیره به عظمت وشکوه آنند، باشد.
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی:
نام این شهرستان احتمالاً اقتباسی از دشتها و مرغزارها ی سرسبز آن بوده است. همین طور که اولین بار ابن بلخی در فارس نامه، ‹‹ مرو ›› را به عنوان یکی از محلات شهر باستانی استخر می نامد که بعداً جای آن را بوستان تخت جمشید گرفته است . مرو در لغت به معنی چمن است که در اصل به صورت مرغ و مرگ بوده و مرغزار صورت بسیار متداول آن است. در قدیم علفزارها را مرغزار می گفتند و به نظر می رسد که مرودشت نیز مانند ارژن در آن زمان، جایی پوشیده از مرتع و چمن بوده است. کاوش های علمی و گمانه زنی هایی که در تپه های مختلف جلگه مرودشت انجام گرفته، نشان می دهد که هزاران سال پیش از آنکه داریوش کبیر، تپه سنگی را بر دامان کوه رحمت، برای احداث کاخ های بزرگ خود انتخاب کند، اقوام متمدنی در دشت وسیع آن، می زیسته اند. آثار بر جای مانده از قبیل ظروف سفالی منقوش یا ساده، و اسباب و وسایل زندگی آن دوره، همه و همه مؤید این نکته اند. ویرانه های استخر و کاخ های تخت جمشید، بخشی از تاریخ این شهر را به نمایش می گذارند.
مشخصات جغرافیایی:
شهرستان مرودشت به مرکزیت شهر مرودشت با وسعت 4649 کیلومترمربع، 8/3 % کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به شهرستانهای خرمبید و اقلید، از غرب به شهرستان سپیدان، از جنوب به شهرستان شیراز و از شرق به شهرستانهای ارسنجان و بوانات محدود می شود .شهرستان مرودشت تقریبا در مرکز استان فارس واقع شده است. مرکز شهرستان مرودشت در 52 درجه و 48 دقیقه طول جغرافیایی و 29 درجه و 52 دقیقه عرض جغرافیایی و ارتفاع 1595 متری از سطح دریا واقع شده است. خاکهای این منطقه کاملاً رسوبی و مواد تشکیل دهنده آن توسط رودخانه و متلاشی شدن سنگهای منطقه بوجود آمده که برای کشاورزی بسیار مناسب هستند. ناحیه شمالی از سرچشمه رود کر تا محل سد درودزن کاملاً کوهستانی و قسمت جنوبی و جنوب شرقی از سد درودزن تا دریاچه بختگان دارای دشتهای مسطح می باشد. عمده ترین کوههای این منطقه کوه سیاه با ارتفاع 3400 متر ، کوه سید محمد با ارتفاع 2670 متر ، کوه سارون با ارتفاع 3750 متر و کوه پالنگری با ارتفاع 4145 متر بوده و مهم­ترین رودخانه­های این شهرستان، رودخانه سیوند و کر می باشند. توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی این منطقه در ارتفاعات کوهستانی و دشتهای کم ارتفاع پوشش گیاهی متنوع دارد و از جمله جنگلهای بلوط ، درختان بنه ، ارژن ، زالزالک ، انجیر کوهی و در دشتها گیاهان مرتعی کنگر ، خارشتر ، خارزرد و .. پرورش پیدا می کند. جمعیت این شهر، طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۲۴۳۵۰نفر است. شهرستان مرودشت محل رفت و‌آمد ایل قشقایی است. ساکنان این شهرستان آریایی نژادند و به زبان فارسی با گویش های محلی، شیرازی، ترکی و قشقایی صحبت می کنند.
مناطق تفریحی و تفرجگاه­ها:
طبیعت جذاب و غنی شهرستان مرودشت به یاری منحصر به فردترین آثار تاریخی و باستانی این منطقه آمده و جلوه های اعجاب انگیزی از زیبایی های طبیعی را به نمایش گذاشته و این شهرستان را به لحاظ طبیعی نیز در ردیف مناطق دیدنی ایران قرار داده است. موقعیت طبیعی و چشم اندازهای درختان جنگلی وتوپوگرافی ناحیه کوهستانی و رودخانه ای، نمایش گر طبیعت غنی و زیبای شهرستان مرودشت هستند.
مناطق تفریحی و تفرجگاه­های منحصر به فرد، جذابیت های این شهر را صد چندان کرده که  از جمله مناطق دیدنی آن، می‌توان به شکارگاههای طبیعی و متنوع، بهشت گمشده، آبشار دشتک، تیر باغ تنگ خشک، مقبره ایوب نبی، بندامیر و تنگ خشک اشاره نمود. رود کُر پرآب‌ترین روخانه زیرحوضه دریاچه بختگان از جنوب مرودشت می‌گذرد. دریاچه بسیار زیبای سد درودزن نیز استراحتگاهی ویژه و تحسین بر انگیز برای مشتاقانی است که از سرتاسر ایران، آسایش را در کنارش یافته اند. به راستی شهری با این ویژگی بی نظیر است.
کشاورزی و دامداری:
شهرستان مرودشت در منطقه مناسبی واقع شده که از نظر کشت محصولات کشاورزی اعم از شتقی و سیفی از اهمیت خوبی برخوردار است. این منطقه که یک منطقه صنعتی کشاورزی است، در زمینه تولیدات ذرت، برنج، گوجه فرنگی و سایر محصولات دیگر نظیر خیارسبز، کلم، بادمجان،‌ هویج و زیتون برای واحدهای تولیدی بسیار حائز اهمیت است. واحدها و شرکت های زیادی در منطقه مرودشت وجود دارد که در زمینه تهیه و بسته بندی این محصولات فعالیت دارند که کارخانه تولید رب گوجه فرنگی یک و یک در دشت مرغاب از این جمله است.
برنج مرغوب کامفیروز، انار سیدان، گردوی دشتکو چغندر از جمله تولیدات دیگر محصولات کشاورزی این شهرستان ‌است. مرودشت بیش از یک دهه مقام اول تولید گندم ایران را به خود اختصاص داده‌است. وجود سد مخزنی درودزن با گنجایش یک میلیارد متر مکعب، بستر مناسبی را برای توسعه کشاورزی در این شهرستان فراهم کرده است.
همچنین صنایع دستی این شهرستان شامل قالی بافی سنتی ، گپه و گلیم ، جاجیم ، تنچه ، حصیربافی ، گیوه دوزی و غیره می باشد .
شهرستان مرودشت دارای شرایط مساعد جغرافیایی یعنی آب فراوان و زمین حاصل خیز بوده و به همین جهت از اوضاع اقتصادی خوبی برخودار است. کشاورزی دراین بخش به صورت صنعتی و دستی و روش آبیاری به شکل دیمی و آبی انجام می گیرد. اراضی وسیع کشاورزی این شهرستان به 7 ناحیه همگن و دارای خصوصیات مشابه که تحت پوشش 7 مرکز خدمات کشاورزی دهستانی و 13 تعاونی تولید روستایی ‌قرار دارند، تقسیم می شوند. در سال 1374 در این شهرستان 215 هزار تن گندم تولید و به مراکز خرید تحویل گردیده است و تولید این محصول در سال 81-1380 به میزان 304 هزار تن رسیده است و به همین دلیل مقام اول تولید و تحویل گندم در کشور به این شهرستان اختصاص دارد. مرودشت دارای 170 هزار هکتار اراضی مزروعی شامل 148 هزار هکتار اراضی آبی و 22 هزار هکتار اراضی دیم است. عمده ترین محصولات زراعی منطقه را گندم آبی ، جو آبی ، شلتوک، چغندر قند، ذرت دانه ای و علوفه ای تشکیل می دهند و انواع جالیز بالاترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است. چاه ها و کاریزهای متعدد آب کشاورزی منطقه را تامین می کنند. شهرستان مرودشت با توجه به وجود آب کافی از لحاظ باغ داری نیز در موقعیت مناسبی قرار دارد. انگور، سیب، بادام، گردو، هلو، زردآلو ، انار و .. در باغ های این شهرستان تولید می شوند و مازاد آن به دیگر استانها و شهرستان ها و بعضی کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می شود. شهرستان مرودشت با توجه به وجود مراتع و چراگاه های غنی از علوفه، استعداد فراوانی در زمینه پرورش دام و طیور دارد که این امر موجب شده تعدادی از مردم به خصوص روستاییان به کار پرورش دام و طیور مبادرت ورزند. تعداد واحدهای دام پروری این شهرستان بخش قابل توجهی از نیروی انسانی را به خود اختصاص داده است. تجارت و داد وستد به همراه دام داری و کشاورزی از ارکان اقتصادی شهرستان مرودشت به شمار می رود. از جمله صادرات مهم این شهرستان می توان قند و شکر، گندم، جو، تره بار، گوسفند و آجر را نام برد.
آب و هوا:
شهرستان مرودشت از نظر آب و هوا چهار فصل می باشد. آب و هوای این شهرستان در نواحی کوهستانی سردسیر و در سایرنواحی معتدل است‌. متوسط بارندگی سالانه در منطقه 365 میلی متر و درجه حرارت بین 41 درجه حداکثر و 9 درجه حداقل می باشد. 

 

 

 

تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-10-11 10:21        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ