باروری فرآیندی پیچیده است که به تعادل هورمونی، سلامت تخمک و اسپرم، و عملکرد کلی سیستم تولید مثل بستگی دارد، تغذیه نقشی کلیدی در تضمین این تعادل ایفا می‌کند.

درشت‌مغذی‌ها (کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها، چربی‌ها ):کربوهیدرات‌های پیچیده: منابع خوبی از انرژی هستند و به تنظیم قند خون کمک می‌کنند.

مصرف غلات کامل،به جای کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده (مانند نان سفید و شکر) برای حفظ سلامت هورمونی و جلوگیری از مقاومت به انسولین که می‌تواند بر تخمک‌گذاری تأثیر بگذارد، ضروری است.

 پروتئین‌های با کیفیت: پروتئین برای ساخت هورمون‌ها، آنزیم‌ها و بافت‌های بدن، از جمله بافت‌های تناسلی، لازم است. منابع خوب شامل مرغ، ماهی، حبوبات، و لبنیات کم‌چرب هستند.

چربی‌های سالم:اسیدهای چرب امگا-۳ (موجود در ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) برای سلامت غشای سلولی تخمک و اسپرم و همچنین تنظیم التهاب در بدن اهمیت فراوانی دارند.

 چربی‌های اشباع و ترانس موجود در غذاهای فرآوری‌شده باید محدود شوند.۲. ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها و مواد معدنی):اسید فولیک (ویتامین B9): برای تقسیم سلولی و سلامت DNA حیاتی است.

 مصرف کافی آن قبل و حین بارداری برای پیشگیری از نقص لوله‌های عصبی در جنین بسیار مهم است. منابع شامل سبزیجات برگ سبز تیره، حبوبات و غلات غنی‌شده است.

ویتامین D: نقش مهمی در تنظیم هورمون‌های باروری، از جمله استروژن و پروژسترون، دارد. کمبود آن با مشکلات باروری مرتبط است. نور خورشید، ماهی‌های چرب و برخی غذاهای غنی‌شده منابع خوبی هستند. ویتامین E: یک آنتی‌اکسیدان قوی است که از سلول‌های اسپرم و تخمک در برابر آسیب محافظت می‌کند. مغزها، دانه‌ها و روغن‌های گیاهی منابع خوبی هستند.

روی (Zinc): برای تولید اسپرم و تخمک، رشد و تقسیم سلولی ضروری است. کمبود روی می‌تواند منجر به اختلال در قاعدگی و کاهش کیفیت اسپرم شود. صدف، گوشت قرمز، حبوبات و دانه‌ها منابع غنی روی هستند.

آهن: کمبود آهن (آنمی) می‌تواند بر باروری تأثیر منفی بگذارد. آهن برای اکسیژن‌رسانی به سلول‌ها و تولید انرژی لازم است.

گوشت قرمز، حبوبات و سبزیجات برگ سبز منابع آهن هستند. سلنیوم: یک آنتی‌اکسیدان دیگر که برای سلامت اسپرم و عملکرد تیروئید مهم است. مغزها (به‌ویژه آجیل برزیلی)، ماهی و تخم‌مرغ منابع خوبی هستند.تغذیه ناسالم: مصرف زیاد قندهای ساده، چربی‌های اشباع و ترانس، و غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند منجر به التهاب مزمن، اختلال در تعادل هورمونی، افزایش وزن ناسالم، و در نهایت کاهش کیفیت تخمک و اسپرم شود.

توصیه‌های کاربردی برای جوانان:تنوع در رژیم غذایی: از تمام گروه‌های غذایی، به‌ویژه میوه‌ها، سبزیجات رنگارنگ، غلات کامل، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم استفاده کنید.

هیدراتاسیون: نوشیدن آب کافی در طول روز برای سلامت عمومی و عملکرد بدن ضروری است. مدیریت وزن: حفظ وزن سالم از طریق تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم، نقش مهمی در تنظیم هورمون‌ها و بهبود باروری دارد. کاهش مصرف کافئین و عدم مصرف الکل

«فاطمه زارع» سرپرست واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت مرودشت