شبکه بهداشت و درمان شهرستان مرودشت
تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا در نوزادان و کودکان؛ از علائم تا زمان مراجعه به پزشک
تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا در نوزادان و کودکان؛ از علائم تا زمان مراجعه به پزشک

در گفتگو با دکتر «ابراهیم شهریاری» متخصص کودکان و نوزادان با اشاره به شیوع بیماریهای تنفسی در میان کودکان، بر ضرورت آگاهی والدین از تفاوت علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا و توجه به علائم هشدار در نوزادان و کودکان تاکید کرد.
سرماخوردگی و آنفلوآنزا هر دو از بیماریهای ویروسی دستگاه تنفسی هستند و به دلیل شباهت برخی علائم، گاهی تشخیص آنها برای خانوادهها دشوار است؛ با این حال، معمولاً آنفلوآنزا با شدت بیشتر و شروع ناگهانیتر علائم همراه است، در حالی که سرماخوردگی اغلب بهتدریج آغاز میشود و علائم خفیفتری دارد.
آبریزش و گرفتگی بینی، عطسه، گلودرد و سرفه از علائم شایع سرماخوردگی هستند و تب در کودکان بزرگتر معمولاً خفیف است. در مقابل، آنفلوآنزا میتواند با تب یا احساس تب و لرز، سرفه، گلودرد، سردرد، بدندرد، ضعف و بیحالی قابل توجه همراه باشد و علائم آن معمولاً ناگهانیتر بروز میکنند. در کودکان، تهوع، استفراغ یا اسهال نیز ممکن است همراه با علائم تنفسی آنفلوآنزا مشاهده شود.
تفاوت مهم در شروع و شدت بیماری
یکی از نکات قابل توجه برای والدین، نحوه شروع بیماری است؛ سرماخوردگی معمولاً به صورت تدریجی آغاز میشود، در حالی که کودک مبتلا به آنفلوآنزا ممکن است طی مدت کوتاهی دچار تب، بیحالی، بدندرد و سرفه شود و حال عمومی او به شکل محسوسی تغییر کند.
البته تنها بر اساس علائم نمیتوان همیشه با اطمینان سرماخوردگی و آنفلوآنزا را از یکدیگر تشخیص داد و در موارد لازم، پزشک با توجه به شرح حال، معاینه و در صورت نیاز انجام آزمایش، تشخیص نهایی را مشخص میکند.
نوزادان نیازمند توجه ویژه والدین هستند
این متخصص نوزادان و کودکان با بیان اینکه نوزادان و کودکان خردسال در برابر برخی عوارض بیماریهای تنفسی آسیبپذیرتر هستند، گفت: در نوزادان ممکن است علائم بیماری به شکل متفاوتی بروز کند و کاهش شیر خوردن، بیقراری، خوابآلودگی غیرطبیعی، کاهش فعالیت، گرفتگی بینی یا اختلال در تنفس از نشانههایی باشد که باید مورد توجه والدین قرار گیرد.
هرگونه تب در نوزاد کمتر از سه ماه، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است و والدین نباید در چنین شرایطی به درمان خودسرانه یا مصرف دارو بدون تجویز پزشک اقدام کنند. همچنین در کودکان خردسال، بهویژه کودکان کمسن، در صورت بروز علائم آنفلوآنزا بهتر است با پزشک یا مرکز درمانی مشورت شود.
چه زمانی مراجعه فوری به پزشک ضروری است؟
اهمیت شناخت علائم هشدار
والدین باید در صورت مشاهده تنفس سریع یا دشوار، فرورفتگی قفسه سینه هنگام تنفس، کبودی لبها یا صورت، درد قفسه سینه، بیحالی شدید یا کاهش سطح هوشیاری، تشنج، کمآبی بدن، کاهش واضح ادرار یا ناتوانی کودک در نوشیدن مایعات، مراجعه فوری پزشکی را جدی بگیرند.
همچنین اگر تب یا سرفه کودک پس از بهبودی دوباره بازگردد یا شدت پیدا کند، این وضعیت میتواند نشانه عارضه یا عفونت ثانویه باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
از خوددرمانی کودکان پرهیز کنید
با تاکید بر پرهیز از مصرف خودسرانه دارو، گفت: بسیاری از موارد سرماخوردگی منشا ویروسی دارند و به درمان آنتیبیوتیکی نیاز ندارند؛ بنابراین مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک نهتنها کمکی به درمان بیماری ویروسی نمیکند، بلکه میتواند مشکلاتی از جمله مقاومت میکروبی ایجاد کند.
در صورت ابتلای کودک به آنفلوآنزا، بهویژه در کودکان کمسن یا دارای بیماریهای زمینهای، مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت دارد؛ زیرا در مواردی که پزشک داروی ضدویروس را مناسب بداند، شروع زودهنگام درمان میتواند مؤثرتر باشد.
راههای پیشگیری را جدی بگیریم
با رعایت اصول پیشگیری از بیماریهای تنفسی تأکید کرد و گفت: شستوشوی مرتب دستها، رعایت آداب سرفه و عطسه، تهویه مناسب فضاهای بسته، پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار و ندادن وسایل شخصی به دیگران از اقدامات موثر برای کاهش انتقال عفونتهای تنفسی است.
والدین در صورت بیمار شدن کودک باید تا حد امکان تماس او با سایر کودکان و افراد آسیبپذیر را کاهش دهند و در صورت وجود علائم شدید یا غیرمعمول، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازند.
مهمترین نکته برای والدین این است که به حال عمومی کودک توجه کنند؛ بیحالی شدید، اختلال در تنفس، کاهش قابل توجه مصرف مایعات یا شیر، کاهش ادرار و تغییر سطح هوشیاری، علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند و در صورت مشاهده آنها، دریافت خدمات پزشکی در کوتاهترین زمان ضروری است.
دکتر ابراهیم شهریاری
رییس شبکه بهداشت و درمان مرودشت
نظر دهید