شبکه بهداشت و درمان شهرستان مرودشت
با شروع فصل پاییز مراقبت از نوزادان در برابر بیماری های تنفسی را جدی بگیریم
در گفتگو با دکتر «ابراهیم شهریاری» متخصص کودکان و نوزادان با شروع فصل پاییز؛ مراقبت از نوزادان در برابر بیماریهای تنفسی را باید جدی بگیریم
با آغاز فصل پاییز و تغییر شرایط آبوهوایی، کاهش تدریجی دمای هوا و افزایش حضور افراد در محیطهای بسته، احتمال شیوع بیماریهای تنفسی ویروسی افزایش مییابد. در این میان، نوزادان و شیرخواران به دلیل کامل نشدن سیستم ایمنی و حساسیت بیشتر دستگاه تنفسی، نیازمند مراقبت و توجه ویژه والدین هستند.
بسیاری از بیماریهای تنفسی در این فصل با علائمی شبیه یکدیگر آغاز میشوند؛ اما شدت بیماری در نوزادان میتواند در مدت کوتاهی افزایش پیدا کند، بنابراین شناخت علائم، رعایت اصول پیشگیری و توجه به نشانههای هشدار، نقش مهمی در حفظ سلامت نوزاد دارد.
با اشاره به اهمیت مراقبت از نوزادان در فصل پاییز بیماریهایی ویروسی دستگاه تنفسی افزایش مییابند و نوزادان، بهخصوص شیرخواران کمسن، ممکن است در برابر این عفونتها آسیبپذیرتر باشند.
در نوزادان، مجاری تنفسی کوچکتر است و حتی التهاب و ترشحات نسبتاً محدود نیز میتواند تنفس را دشوار کند؛ از این رو والدین باید علاوه بر علائم معمول بیماری، به وضعیت تنفس، میزان شیر خوردن و سطح هوشیاری نوزاد توجه داشته باشند.
سرماخوردگی و آنفلوانزا؛ بیماریهایی که نباید در نوزادان ساده گرفته شوند
بیشتر عفونتهای تنفسی در نوزادان منشأ ویروسی دارند و ممکن است با علائمی مانند آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه، سرفه، بیقراری و کاهش اشتها همراه باشند.
در برخی موارد نیز علائم میتوانند شدیدتر شوند و نوزاد دچار تب، تنفس سریع یا دشوار، خسخس سینه، کاهش قابل توجه میزان شیر خوردن و بیحالی شود.
آنفلوانزا نیز میتواند در برخی نوزادان با شدت بیشتری بروز کند و والدین نباید صرفاً به دلیل شباهت علائم اولیه آن با سرماخوردگی، بیماری را کماهمیت تلقی کنند.
نوزاد بیمار ممکن است با چه علائمی مراجعه کند؟
والدین باید در فصل پاییز نسبت به تغییرات وضعیت عمومی نوزاد حساس باشند. علائمی مانند موارد زیر میتواند نشانه ابتلا به عفونت تنفسی باشد
گرفتگی یا آبریزش بینی عطسه و سرفه تب کاهش اشتها و کاهش میل به شیر خوردن بیقراری یا خوابآلودگی غیرمعمول تغییر در الگوی خواب خسخس یا صداهای غیرطبیعی هنگام تنفس افزایش تعداد تنفس استفراغ یا اختلال در تغذیه در برخی موارد
با این حال، اهمیت علائم در نوزادان تنها به وجود یا عدم وجود تب محدود نمیشود و وضعیت تنفس، تغذیه و هوشیاری نوزاد از شاخصهای مهمی هستند که باید توسط والدین مورد توجه قرار گیرند.
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
والدین باید علائم هشدار را بشناسند و در صورت مشاهده آنها، مراجعه به پزشک را به تاخیر نیندازند.
تند یا دشوار شدن تنفس، فرورفتگی قفسه سینه هنگام تنفس، کبودی لبها یا صورت، بیحالی شدید، کاهش قابل توجه سطح هوشیاری، ناتوانی یا کاهش شدید در شیر خوردن، استفراغ مکرر و کاهش تعداد پوشکهای خیس از جمله علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
در نوزادان بسیار کمسن، بهویژه در صورت بروز تب، والدین نباید صرفاً به درمان خانگی اکتفا کنند و لازم است وضعیت نوزاد توسط پزشک ارزیابی شود.
پیشگیری؛ مهمتر از درمان
با بیان اینکه بسیاری از عفونتهای تنفسی از طریق قطرات تنفسی و تماس با سطوح و دستهای آلوده منتقل میشوند، یکی از موثرترین راههای محافظت از نوزاد، کاهش تماس او با افراد بیمار است.
توصیه
از تماس افراد بیمار با نوزاد جلوگیری شود.فردی که دچار سرفه، عطسه، آبریزش بینی، تب یا سایر علائم تنفسی است، تا حد امکان نباید تماس نزدیک با نوزاد داشته باشد.
شستوشوی دستها جدی گرفته شود.
پیش از بغل کردن نوزاد، شیردهی، تهیه شیر یا انجام مراقبتهای روزانه، دستها باید بهخوبی شسته شوند.
محیط زندگی نوزاد تهویه مناسب داشته باشد.
محیط زندگی نوزاد تهویه مناسب داشته باشد.
بسته بودن طولانیمدت فضای خانه به دلیل سرد شدن هوا، نباید به حذف کامل تهویه منجر شود.
از حضور غیرضروری نوزاد در محیطهای شلوغ پرهیز شود.
از حضور غیرضروری نوزاد در محیطهای شلوغ پرهیز شود.
مکانهای پرتردد و شلوغ میتوانند احتمال تماس نوزاد با عوامل عفونی را افزایش دهند.
آداب تنفسی رعایت شود.هنگام سرفه یا عطسه باید از دستمال یا قسمت داخلی آرنج استفاده شود و دستها بهطور مرتب شسته شوند.
آداب تنفسی رعایت شود.هنگام سرفه یا عطسه باید از دستمال یا قسمت داخلی آرنج استفاده شود و دستها بهطور مرتب شسته شوند.
شیر مادر؛ یک حمایت مهم برای سلامت نوزاد
اهمیت تغذیه با شیر مادر در صورت امکان، تداوم شیردهی یکی از مهمترین اقدامات حمایتی برای سلامت نوزاد است
شیر مادر علاوه بر تأمین مواد مغذی مورد نیاز نوزاد، حاوی عوامل ایمنی است که میتوانند
در حمایت از سیستم دفاعی بدن نوزاد نقش داشته باشند؛ بنابراین مادران باید تا حد امکان شیردهی را ادامه دهند و در صورت بروز بیماری در مادر یا نوزاد، برای دریافت راهنمایی مناسب با پزشک یا کارکنان بهداشتی مشورت کنند.
مراقب مصرف خودسرانه دارو باشید
مصرف خودسرانه دارو در نوزادان هشدار داد و گفت: والدین نباید بدون تجویز پزشک برای نوزاد از آنتیبیوتیک، داروهای ضدسرفه، داروهای سرماخوردگی یا سایر داروها استفاده کنند.
بیشتر عفونتهای شایع تنفسی منشأ ویروسی دارند و آنتیبیوتیکها بر ویروسها اثر ندارند. بنابراین تشخیص علت بیماری و تصمیمگیری درباره ضرورت مصرف دارو باید توسط پزشک انجام شود.
همچنین استفاده از روشهای خانگی یا داروهای گیاهی برای نوزادان بدون مشورت با پزشک میتواند با خطراتی همراه باشد و نباید جایگزین ارزیابی پزشکی شود.
دمای مناسب؛ نه سرمای زیاد و نه گرمای بیش از حد
با سرد شدن هوا، والدین گاهی برای محافظت از نوزاد، لباسهای بیش از حد یا پوششهای سنگین استفاده میکنند. در حالی که هدف، حفظ دمای مناسب بدن نوزاد است و پوشاندن بیش از اندازه نوزاد نیز میتواند باعث گرمای بیش از حد و ناراحتی او شود.
بهتر است لباس نوزاد متناسب با دمای محیط انتخاب شود و والدین به جای پوشاندن بیش از حد، وضعیت راحتی و دمای بدن نوزاد را بررسی کنند.
نقش واکسیناسیون در پیشگیری
اهمیت انجام واکسیناسیون مطابق برنامههای رسمی نظام سلامت تأکید کرد و گفت: واکسیناسیون یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیری از بیماریهای عفونی است و والدین باید واکسنهای نوزاد و کودک خود را مطابق برنامه اعلامشده توسط نظام سلامت دریافت کنند.
در مورد واکسنهای اختصاصی مانند واکسن آنفلوانزا نیز، تصمیمگیری باید بر اساس سن کودک، شرایط فردی و توصیه پزشک و برنامههای ابلاغی نظام سلامت انجام شود.
والدین؛ نخستین ناظران سلامت نوزاد
این متخصص کودکان و نوزادان خاطرنشان کرد: والدین بیش از هر فرد دیگری با رفتار و الگوی طبیعی نوزاد خود آشنا هستند؛ بنابراین هرگونه تغییر قابل توجه در رفتار، میزان شیر خوردن، خواب، تنفس یا سطح هوشیاری نوزاد باید جدی گرفته شود.
اگر نوزاد بهطور غیرمعمول بیحال شده، به خوبی شیر نمیخورد، تنفس او سخت یا سریع شده، رنگ لبها و صورت تغییر کرده یا تعداد پوشکهای خیس کاهش محسوسی داشته است، نباید منتظر شدیدتر شدن علائم ماند و لازم است برای ارزیابی پزشکی اقدام شود.
پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مراجعه بهموقع سه اصل مهم در مراقبت از نوزادان در فصل پاییز است، از والدین خواست با رعایت اصول بهداشت فردی و تنفسی، تغذیه مناسب، واکسیناسیون طبق برنامه و توجه به علائم هشدار، فصل پاییز را با مراقبت بیشتری از سلامت نوزادان آغاز کنند.
نظر دهید